1e lezing: Sefanja 3, 14-18a
2e lezing: Filippenzen 4, 4-7
Evangelie: Lucas 3,10-18

Paulus schrijft aan die christenen in Filippi, “Uw vriendelijkheid moet bij alle mensen bekend zijn”. Is dat zo? Is onze vriendelijkheid bij alle mensen bekend? Als dat zo is dan is het echt feest, en dan zijn de woorden waarmee zowel de brief van Paulus begint in de lezing vandaag alsook van de profeet Sefanja uit het Oude testament, “Verheugt U” van toepassing – wij hebben alle reden om blij te zijn. Maar wat is het geval – de kans dat onze vriendelijkheid bij alle mensen bekend is, is bijzonder klein. Toets het maar zelf – in het evangelie verhaal vandaag, roept Johannes de mensen die hoopval naar hem toegekomen zijn, toe, in hun klerenkast te kijken “Wie dubbele kleding heeft, laat hem delen met wie niets heeft” en in de keuken te kijken “Wie voedsel heeft, laat hem hetzelfde doen”. En aan schuldeisers zegt hij, “Niet méér vragen, dan voor u is vastgesteld.” En aan soldaten en andere gezagsdragers, “Niemand uitplunderen, niemand afpersen, maar tevreden zijn met uw soldij”. Vriendelijk zijn zonder daden die daarvan getuigen - daar gelooft niemand in. Dat is jezelf en anderen voor de gek houden. Dus hoe krijgen wij het voor mekaar dat onze vriendelijkheid bij alle mensen bekend word? Daar hebben veel mensen over nagedacht, wereldwijd – ook in deze dagen. Het is zelfs zo dat afgelopen November wereldwijd een Handvest voor Compassie is gelanceerd dat intussen door duizenden mensen onderschreven is en dat ik u nu wil voorlezen. Want ik geloof dat het de manier is om onze oprechte vriendelijkheid bij alle mensen bekend te laten worden, of ze het nou leuk vinden of niet. Het Handvest van Compassie luidt als volgt.

Het principe van compassie of mededogen, ligt ten grondslag aan alle religieuze, ethische en spirituele tradities; steeds opnieuw wordt daarmee een beroep op ons gedaan alle andere mensen te behandelen zoals wij zélf behandeld willen worden.

Compassie is onze drijfveer om ons onvermoeibaar in te zetten voor het verzachten van het leed van onze medeschepselen, om terug te treden uit het middelpunt van onze wereld en een ander voor het voetlicht te plaatsen, en om recht te doen aan de onschendbare heiligheid van ieder mens en een ieder zonder enige uitzondering, te behandelen met volstrekte waardigheid, billijkheid en respect.

Daarbij hoort tevens de opdracht om er zowel in het openbare als in het privé-leven voor te waken geen enkele vorm van leed te veroorzaken. Door gewelddadig te handelen, door de kwaliteit van het leven van een ander te verslechteren, door de grondrechten van die ander te misbruiken of te ontkennen, en door haat te zaaien met laatdunkende uitingen over anderen – zelfs over onze vijanden – doen wij de menselijkheid die wij alle met elkaar delen geweld aan. Wij erkennen dat wij er niet in zijn geslaagd een leven te leiden vervuld van compassie en dat sommigen uit naam van hun religieuze overtuiging het totale menselijke leed zelfs groter hebben gemaakt.

Daarom roepen wij iedere man en vrouw op om:

-compassie opnieuw te maken tot de kern van moreel handelen en van religie
-terug te keren naar het oude principe dat iedere interpretatie van geschriften die aanzet tot geweld, haat of minachting geen enkele legitimiteit heeft
 -garant te staan voor de verstrekking van correcte en respectvolle informatie over andere tradities, godsdiensten en culturen aan jongeren
- positieve waardering van culturele en religieuze verscheidenheid te stimuleren
- bij te dragen aan medeleven, gebaseerd op kennis, voor het leed van alle mensen, ook van hen die wij als onze vijanden zien

Het is van wezenlijk belang dat wij compassie in onze gepolariseerde wereld maken tot een duidelijke, lichtende dynamische kracht. Indien compassie is geworteld in principiële vastbeslotenheid om uit te stijgen boven egoïsme kan zij politieke, dogmatische en religieuze grenzen slechten.

Als product van onze wezenlijke afhankelijkheid van elkaar, speelt compassie een fundamentele rol binnen menselijke relaties en bij een volwaardig mensdom. Compassie voert naar verlichting en is onmisbaar voor het realiseren van een eerlijke economie en een harmonieuze wereldgemeenschap die in vrede leeft met elkaar.

Kijk, als dit Handvest voor Compassie de kern is en wordt van ons doen en laten – dan zullen de woorden van Paulus aan de Christenen van Filippi, “uw vriendelijkheid moet bij alle mensen bekend zijn” geen enkel probleem zijn en de verdere woorden uit diezelfde brief ook niet, namelijk “En de vrede van God, die alle begrip te boven gaat zal uw harten en gedachten behoeden in Christus Jezus”. Dan zullen de beginwoorden van de profeet Sefanja en Paulus, betrouwbaar en vertrouwd klinken “Verheugt U en wees blij.”Dan is het feest. Dan is kerstmis, ongeacht de manier waarop en met wie het gevierd word ook een feest. Altijd weer op nieuw.

Lees het Handvest voor Compassie , sluit U erbij aan, dat zal een feest zijn voor u , voor mij, voor ons, voor onze wereld. Dan is uw en mijn vriendelijkheid bekend bij alle mensen, of ze dat nou leuk vinden of niet. Amen

Pater Jan Haen C.Ss.R.