DE R.K. KERK IN MUIDERBERG: DE BOSKAPEL

Achter de Boskapel aan de Brink in Muiderberg staat het beeld van de H. Liudger. Het beeld zelf is pas een jaar of vijftig oud, maar de ‘man Gods’ predikte hier al zo’n twaalf eeuwen geleden het evangelie en stichtte hier de eerste kerk. Althans, als het klopt dat het in oude teksten vermelde Werinon alias Werdina het latere Muiderberg is.

Liudger is geboren in de Vechtstreek en ging als jongen naar de kloosterschool in Utrecht. Na zijn studie in York begon hij zijn geboortestreek te bekeren; hij stichtte er verscheidene kerkjes. Later trekt hij naar het noorden en oosten om de Friezen en Saksen te bekeren. Als eerste bisschop van Munster is hij in ons buurland zeer bekend. In Nederland is hij veel minder bekend en dat terwijl hij toch de eerste Nederlander was die een boek schreef!

Een lange periode van vijf eeuwen gaat voorbij voor wij weer iets kunnen zeggen over Muiderberg en zijn kerkgemeenschap. Wanneer de Kerk-aan-Zee in Muiderberg gebouwd is, is door de schaarste aan schriftelijke bronnen niet gemakkelijk te zeggen. Na de houten kerkjes, komt de tufsteen-bouw in zwang, waarvan de toren van de kerk in Muiden een mooi voorbeeld is, maar of hier ook zo’n kerkje is geweest is nooit gebleken. Pas na 1200 komt de productie van bakstenen op gang, dus de huidige kerk zou in de 13de eeuw kunnen zijn gebouwd. Een aanwijzing hiervoor is een vermelding in het bisschoppelijk archief dat de kerk van ‘Berch’ bijdraagt in de kosten van een kruistocht.

De belangrijkste aanwijzing dat er al rond 1300 een kerk moet zijn in Muiderberg, is een oorkonde van graaf Willem III, waarmee een ‘kapelrije’ wordt gesticht, d.w.z. een vaste bron van inkomsten wordt gereserveerd om in de kerk van Muiderberg ‘ten eeuwigen daghe’ missen te laten lezen voor het zielenheil van de in 1296 vermoorde graaf Floris V. Naar deze kerk zou de zieltogende graaf Floris zijn heengebracht nadat zijn ontvoerders hem hadden neergestoken toen hij probeerde te ontkomen.

Opmerkelijk is het grote formaat van de huidige kerk gezien het kleine aantal inwoners dat het dorp de afgelopen vier eeuwen had. Zo had Muiderberg in 1812, toen het bij Muiden werd ingelijfd, slechts 190 inwoners. Het lijkt erop dat Muiderberg in de middeleeuwen groter en belangrijker was dan later.  Op de eerste landkaarten, die men in de 16de eeuw begint te maken, is duidelijk de kerk van Muiderberg zichtbaar. De beroemde Ronde kaart van het Gooi uit omstreeks 1525 toont een stevige toren, evenals de kaart van ’s Grooten van omstreeks 1570. Wij zijn dan beland in de tijd van de 80-jarige oorlog waarin de Reformatie in ons land om zich heen grijpt. Na de overgang van Amsterdam in 1578 naar de Staten van Holland onder leiding van de Prins van Oranje zal, in navolging van Muiden, ook de kerk in Muiderberg in handen van de Gereformeerden zijn gevallen. Er zijn geen aanwijzingen dat er hier een schuilkerk was. Waarschijnlijk bleven er weinig katholieken over. Zeker is in elk geval dat er in 1840 op de 296 inwoners maar 45 katholiek waren.

Als rond 1950 Muiderberg flink begint te groeien, ontstaat het idee van een eigen kerkgelegenheid. In mei 1952 ontvangen de parochianen in Muiderberg een rondschrijven annex bedelbrief van het kerkbestuur van de H. Nicolaas te Muiden onder het inspirerende kopje: Na bijna vier eeuwen weer een kerk in Muiderberg!!! Het kerkbestuur hoopt dat hierdoor een intensievere kerkgang wordt bevorderd. Toen de eerste h. missen werden gelezen, op 25 juli 1954, stelde de Boskapel maar weinig voor. Het was een piepkleine ruimte, het deel van de kapel waar nu het altaar staat. In dit voorhuis was een kleuterschool gevestigd en in het begin moest bij iedere viering het zaaltje worden in- en uitgeruimd. Het altaar was niet meer dan een plank op twee schragen; een sacristie of een keuken was er niet.